Texel staat bekend om zijn afwisseling. Natuur, dorpen en cultuur liggen dicht bij elkaar en lopen bijna vanzelf in elkaar over. Je wandelt van strand naar duinen, fietst langs dorpen en komt onderweg musea en bijzondere plekken tegen. Dat maakt het eiland geschikt voor zowel korte uitstappen als langere verblijven. In de volgende onderdelen lees je meer over het landschap, de dorpen, musea en markante plekken die Texel zijn eigen karakter geven.
Natuur en landschap
Nationaal Park Duinen van Texel
Nationaal Park Duinen van Texel loopt langs bijna de hele westkant van Texel. Het is een beschermd natuurgebied in Noord-Holland en beslaat zo’n 43 vierkante kilometer. Sinds 2002 zorgen onder andere Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten samen voor het beheer. Het park hoort ook bij het Waddengebied en het Natura 2000-netwerk. Het landschap is lekker afwisselend. Je wandelt van brede stranden zo de duinen in, en komt daarna langs natte valleien, heide en stukken bos. Daardoor zie je hier veel verschillende planten en dieren. Het gebied is belangrijk voor vogels, zoals de lepelaar en de blauwe kiekendief. Ook groeien er bijzondere planten, waaronder orchideeën en typische duingrassen.
De Slufter
De Slufter ligt aan de noordwestkant van Texel en is een uniek natuurgebied waar de zee vrij in- en uitstroomt. Daardoor verandert het landschap voortdurend en ontstaan duinen, kreken en kwelders. In de zomer bloeien zoutminnende planten zoals lamsoor en zeekraal, wat het gebied veel kleur geeft. De Slufter is ook belangrijk voor vogels, vooral tijdens de broedperiode en vogeltrek. Het gebied wordt beheerd door Staatsbosbeheer en is deels toegankelijk via wandelpaden, zodat je de dynamiek van zee en land van dichtbij kunt ervaren.
Dorpen en havens
Den Burg
Den Burg is het grootste dorp van Texel en het punt waar alles samenkomt. Het ligt midden op het eiland, op ongeveer zes kilometer van de veerhaven bij ’t Horntje. Met zo’n 7.000 inwoners is het een levendige plek waar je makkelijk even binnenloopt voor boodschappen, een lunch of een terrasje. Den Burg bestaat al heel lang. De naam komt van een oude burcht die hier vroeger stond. In het centrum zie je nog steeds veel oude huizen en straatjes. Die geven het dorp een eigen sfeer en laten zien dat hier al eeuwen wordt gewoond en gewerkt. Je merkt dat Den Burg altijd een belangrijke plek is geweest op het eiland. Dat komt onder andere door de verbinding met de haven en het overslagbedrijf dat een rol speelde in de aanvoer van goederen.
Er is altijd wat te doen. Op maandag staat de markt er en loopt het dorp vol met zowel eilandbewoners als bezoekers. Je vindt er winkels, cafés, musea en kleine galerieën. Hoewel Den Burg niet aan zee ligt, ben je snel bij het strand in De Koog of in de natuur van De Hoge Berg. Dankzij de goede busverbindingen is Den Burg een fijne uitvalsbasis om Texel te ontdekken.
De koog
De Koog is de bekendste badplaats van Texel. Het dorp ligt aan de westkant van het eiland, met slechts een duinenrij tussen De Koog en de Noordzee. Je staat daardoor binnen een paar minuten op het strand. Met ongeveer 1.300 inwoners is het dorp klein, maar het voelt levendig door de vele bezoekers. De Koog begon in de vijftiende eeuw als vissersdorp, maar bloeide pas echt op na de Tweede Wereldoorlog door het toerisme. Vandaag de dag is het toeristische hart van Texel. De Dorpsstraat vormt het middelpunt, met winkels, cafés en restaurants.
Aan de westkant ligt het brede strand met strandpaviljoens. Aan de andere kant grenst het dorp aan het Nationaal Park Duinen van Texel. Overdag draait het om strand en natuur, terwijl het dorp ’s avonds gezellig druk wordt op de terrassen.
Musea en cultuur
Ecomare
Ecomare ligt in het Nationaal Park Duinen van Texel, vlak bij De Koog. Het is een natuurmuseum met een zeeaquarium en een opvang voor zeehonden en vogels. Alles draait hier om de natuur van de Waddenzee en de Noordzee. Ecomare bestaat al sinds 1929 en begon ooit als het Texels Museum. In de opvang worden elk jaar jonge of gewonde dieren verzorgd. De meeste worden later weer vrijgelaten. Binnen zie je tentoonstellingen over de natuur rond Texel en grote walvisskeletten. Buiten liggen wandelpaden door de duinen, waardoor een bezoek makkelijk te combineren is met een wandeling.
Kaap Skil Museum
Kaap Skil Museum ligt in Oudeschild en vertelt het verhaal van de zeevaartgeschiedenis van Texel. Je leert hier over het jutten en over de tijd dat het eiland een belangrijke tussenstop was voor schepen, waaronder die van de VOC.
Het museum begon met strandvondsten van lokale jutters en groeide uit tot een compleet museum. Een bekend stuk is de zijden jurk uit het zeventiende-eeuwse Palmhoutwrak. Naast het moderne museumgebouw is er een openluchtgedeelte met oude huisjes en een molen. Samen geven ze een goed beeld van het leven in een vroeger vissersdorp.
Markante plekken
Vuurtoren Texel
Vuurtoren Texel, ook wel Vuurtoren Eierland, staat in het noorden van Texel bij De Cocksdorp. De toren is een bekend herkenningspunt en trekt veel bezoekers vanwege het uitzicht over de Noordzee en de Waddenzee. De vuurtoren werd gebouwd in 1864 om de scheepvaart veiliger te maken. Na schade in de Tweede Wereldoorlog werd hij hersteld, wat resulteerde in de opvallende dubbele muur. Via 118 treden bereik je het uitkijkpunt. De vuurtoren is nog steeds in gebruik en ligt vlak bij natuurgebied De Slufter, wat het een mooie stop maakt tijdens een wandeling of fietstocht.
Schapenboerderij Texel
Schapenboerderij Texel ligt bij Den Burg en laat zien hoe belangrijk schapen zijn voor het eiland. Texel staat al eeuwen bekend om zijn schapenteelt en die traditie komt hier tot leven. Je krijgt een goed beeld van het dagelijkse leven op een Texelse boerderij.
De boerderij is vooral populair bij gezinnen. In het voorjaar kun je lammetjes knuffelen en regelmatig zijn er demonstraties schapenscheren. Ook is er een boerderijwinkel met wolproducten en andere streekproducten. Buiten vind je speelplekken en picknicktafels, wat het een fijne plek maakt om even te stoppen. Naast recreatie heeft de boerderij ook een leerzame kant. Bezoekers ontdekken hoe wol wordt geproduceerd en waarom schapen belangrijk zijn voor het landschap
Alles komt samen op Texel
Wat Texel bijzonder maakt, is hoe alles samenkomt. Natuur en cultuur versterken elkaar, en afstanden blijven overzichtelijk. Of je nu door de duinen loopt, een dorp verkent of een museum bezoekt, elke plek vertelt iets over het eiland. Juist die combinatie zorgt voor een ontspannen sfeer. Daardoor voelt Texel vertrouwd, maar nooit saai, en blijft het een eiland waar je graag nog eens naar terugkeert.
